W klasycznej postaci to ból napadowy – krótkie, elektryzujące uderzenia bólu pojawiające się w konkretnych rejonach twarzy.
W neuropatii nerwu trójdzielnego (czyli tzw. bólu pourazowym) ból jest ciągły, palący lub ściskający, często z okresowymi zaostrzeniami, ale ma wyraźną lokalizację.
Obie postacie łączy jedno – ból przewlekły, który może utrzymywać się miesiącami, a nawet latami.
Dlaczego ból trwa, mimo że „rana się zagoiła”
W klasycznej neuralgii ból pojawia się zwykle z powodu ucisku naczynia na korzeń nerwu trójdzielnego, co prowadzi do demielinizacji włókien i nieprawidłowego „przewodzenia” impulsów – dotyk, powiew wiatru zaczyna być odczuwany jako ból.
W neuropatii z kolei ból często rozwija się po urazie, zabiegu stomatologicznym, uszkodzeniu chemicznym. Nawet jeśli tkanki zagoiły się na zewnątrz, w samym nerwie mogą utrwalić się zmiany w jego budowie i funkcji – nerw staje się nadpobudliwy, a sieci czuciowe w mózgu rozregulowane.
To nie oznacza, że ból jest „psychiczny”
Ból jest jak najbardziej fizyczny, ale jego nasilenie i sposób, w jaki go odczuwamy, zależą też od tego, jak działa nasz układ nerwowy i emocje.
Dlatego możliwe (i potrzebne) jest uczenie się wpływania na ten system – właśnie poprzez relaksację, oddech, ruch, uwagę i emocje.
Ból to nie tylko sygnał z ciała
Dziś wiemy, że odczuwanie bólu to proces, w którym uczestniczy całe ciało i mózg.
Według teorii bramki kontrolnej, istnieje w rdzeniu kręgowym mechanizm, który działa jak „bramka” – reguluje, ile sygnałów bólowych dociera do mózgu.
Bramka otwiera się, gdy towarzyszy nam lęk, przygnębienie, napięcie lub gdy skupiamy się na bólu.
Bramka zamyka się, gdy czujemy spokój, skupiamy się na czymś przyjemnym, rozmawiamy z bliskimi, słuchamy muzyki lub głęboko oddychamy.
To tłumaczy, dlaczego ból potrafi nasilać się w samotności, w nocy lub przy stresie – a łagodnieć, gdy jesteśmy zajęci, spokojni lub zaangażowani w coś innego.
Oddech jako narzędzie wpływu
Jednym ze sposobów na „przymknięcie bramki” jest oddawanie ciału sygnału bezpieczeństwa.
Najprostsze narzędzie to oddychanie przeponowe – spokojne, głębokie oddychanie, które pomaga układowi nerwowemu się wyciszyć.
Spróbuj
Usiądź wygodnie i połóż dłoń na brzuchu.
Weź powolny wdech nosem, licząc do trzech – brzuch powinien się unosić. Zatrzymaj na kilka sekund powietrze w swoim ciele.
Zrób spokojny wydech ustami, również do trzech.
Powtarzaj przez minutę lun kilka jeśli masz czas, skupiając się tylko na oddechu
Z każdym oddechem możesz powtarzać:
„Z każdym wydechem ciało się rozluźnia.”
„Z każdym oddechem czuję więcej spokoju.”
To ćwiczenie nie sprawi, że ból zniknie, ale pomoże Ci odzyskać poczucie wpływu – a z czasem może obniżyć jego intensywność.
Nie chodzi o „walkę z bólem”, ale o współpracę z ciałem
Ten ból jest prawdziwy, nawet jeśli wyniki badań wyglądają dobrze.
To, co się zmieniło, to sposób działania nerwów i mózgu – a to właśnie oznacza, że można z nimi pracować.
Małe kroki – oddech, relaksacja, kontakt, ruch – naprawdę mają znaczenie.
Z czasem uczysz układ nerwowy, że może się uspokoić, że nie musi stale alarmować bólem.
Nie zawsze możemy wyłączyć ból, ale możemy nauczyć się ściszać jego głos i odzyskać spokój w tym, co jeszcze możliwe.
Post powstał na podstawie książki "Przewlekły ból. Terapia poznawczo-behawioralna", J.D. Otis
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czym jest neuralgia nerwu trójdzielnego?
Neuralgia nerwu trójdzielnego to przewlekły zespół bólowy twarzy. Objawia się napadami nagłego, bardzo silnego, zwykle jednostronnego bólu — często opisywanego jak porażenie prądem; pojedynczy napad trwa od kilku sekund do około dwóch minut.
Czym różni się neuralgia od neuropatii?
W uproszczeniu: neuralgia to przede wszystkim napadowy ból wzdłuż nerwu, zwykle bez utraty czucia, a neuropatia to uszkodzenie nerwu, które częściej daje ból stały oraz drętwienie i ubytek czucia.